Këshilla për hiking! Ç’të bësh kur ke humbur?

Një nga shqetësimet më kryesore për fillestarët e shtegtimeve (#hiking) – madje edhe për prindërit – është rreziku se mos duke u endur nëpër natyrë të mund të humbasësh. Zakonisht shtigjet qëllojnë të jenë në zona pa mbulim valësh dhe për rrjedhojë celularët janë jashtë funksioni. Kjo ndodh më së shumti në lartësitë e mëdha. Në të tilla rrethana dita të kalon shumë më shpejt se sa e mendon. Frika nga errësira në një ndjesi humbjeje është makthi i maktheve për cilindo që është fillestar në shtegtime dhe shumfish makth për prindërit që nëse e marrin vesht këtë gjë u bëhet gjaku ujë.

Personalisht më ka qëlluar dy herë të humbas rrugën dhe një herë tjetër të më zërë nata teksa shtegtonim po të humbur. Fillimisht na ndodhi kur po ngjisnim malin e Gamtit – jo nga pjesa e shkëmbinjve, por nga shtegu i gjatë që kalon te labirinthi i shkurreve dhe tre qafat e malit. Në fillim më zuri frika. Por prej faktit se isha me një grup të madh miqsh dhe shtegtarësh, u qetësova fillë. Humbja u kthye në qejf – ndonjëherë edhe ke qejf të humbësh! – dhe nuk zgjati më shumë se çerek ore.

Hera tjetër na ndodhi në kthim nga Bukaniku. Ngatërruam shteg dhe i ramë aq gjatë, saqë nata na i mpiu sytë dhe kur pas nja dy orësh ecje – përtej programit – kur dolëm në rrugë, ishte sikurse çantat të mos na peshonin më, aq ndjesi gëzimi pata.

E di… duket ca si fëmijërore… por të tilla ndjesi t’i ngjall natyra, pasi përballë saj gjithmonë ndihesh i vogël.

Por çfarë duhet të kemi parasysh në rast se humbasim? Ja disa gjëra që duhet t’i mbash mend:

Fillimisht më kryesorja e kryesoreve, mos merr përsipër udhëtime vetëm! Minimalisht duhet të jesh me një ose dy persona të tjerë. Pavarësisht mendimeve të ndryshme, shprehjen “delen që del nga tufa e ha ujku” e gjej fiks me vend në këtë pikë.*

Më tej kujdesu që në çantën tënde të kesh me vete, një elektrik dore, një paketë të ndihmës së shpejtë, një bateri – power-bank – për karikim celulari dhe medoemos edhe një bilbil. Në rast se humbet dhe situata ka kaluar në serioze – më shumë se 12 orë i humbur – elektriku do të të ndriçojë rrugën, paketa e ndihmës së shpejtë do të të jetë për ndihmë nëse je lënduar, bateria do të ta rikarikojë celularin dhe bilbili do të të shërbejë për sinjalizues nëse janë duke të të kërkuar.

Nëse je përpjekur prej kohësh të gjesh një shteg dhe ndjesia e të humburit nuk të ka ikur, ulu diku dhe pusho. Pi pak ujë. Përpiqu të qetësohesh. Armiku kryesor në këto raste është paniku!

Teksa përpiqesh të qetësohesh, mundohu të kalosh nëpër mend se nga erdhe, si ishte rruga kur ti kalove dhe kush ishte ndonjë shenjë identifikuese e shtegut. Në këtë mënyrë mundesh që të paktën të gjesh shtegun e kthimit.

Mos harro! Përpara se të lëvizësh sinjalizo – duke vënë tre-katër gurë pirg, së bashku – vendin ku je aktualisht, apo se nga kalon. Në këtë mënyrë do e kuptosh nëse je duke u kthyer në të njëjtin vend ose je duke përparuar. Shenjat do të të duhen për t’u kthyer aty ku ishe, nëse shtegu që ke marrë përsipër ta provosh nuk të çon gjëkundi.

Nëse është ende ditë, mundesh të dallosh dy drejtime lindje-perëndim dhe jug-veri vetëm prej pozicionit të diellit. Nëse është natë dhe përfundimisht ke humbur, bën mirë të mos endesh së tepërmi me grupin, por të vendoseni diku për kamping.

Se harrova… gjatë këtyre situatave kontrollo shpesh për valë. Ka raste ku tek-tuk mund edhe që të ketë sinjal, kështuqë nëse keni humbur, celulari është si të thuash miku më i mirë. Pasi me sistemin e “gps” mund të lokalizoni menjëherë vendndodhjen tuaj të saktë e për rrjedhojë të gjeni edhe nga të shkoni.

Aventura janë edhe këto raste dhe jua siguroj që janë pjesët që mbahen mend më së shumti nga shtegtimet, kështuqë mos u dekurajoni!


*Më kujtohen nja dy filma “Into the Wild (2007)” dhe “127 Hours (2010)” ku përjetohen situata tejet të vështira gjatë shtegtimeve vetëm. Nëse s’i keni parë, jua sugjeroj!

Advertisements

Këshilla! Ku të gjesh çanta dhe këpucë për hiking

Ke dëshirë të eksplorosh natyrën, të merresh me bjeshktari (hiking), je fillestar dhe nuk ia ke shumë idenë se çfarë duhet të kesh me vete?! Mos u mërzit, ky “post” është posaçërisht për ty!

Kur nisa të shtegtoj natyrën, dilema më e madhe që kisha, kishte të bënte me veshjet dhe pajimet që duhen: “S’kam këpucë të posaçme! S’kam xhup anti-erë, anti-ujë! S’kam shkopinj…” dhe thënje të tjera si këto më bënë shpesh që të tërhiqesha dhe të mos merrja pjesë në plot guida. Por kjo gjë më rezultoi të ishte totalisht gabim! Pa provuar kurrë mos u tërhiq!

Por si i bëhet që rrobat dhe pajimet kushtojnë shtrenjtë?! Mos u mërzit e ka një zgjidhje edhe kjo punë!

Së pari – sikurse e kam thënë edhe në postime të tjera – në shtegtim nuk shkohet për t’bërë të bukurin/bukurën, por për të shijuar natyrën! Prandaj, me rëndësi nuk ka dukja, se sa funksionaliteti i pajimeve dhe rrobave që ne kemi!

Këshilla ime është: shih në pikat e rrobave të përdorura, mund të gjesh gjëra me mjaft leverdi: këpucë, atlete, çanta, çadra dhe madje edhe ganxha, sëpata apo çekanë perfekt për alpinizëm (nivel që kërkon përgatitje më të lartë se sa shtegtimi i thjeshtë).

Ku mund t’i gjesh?! Ja t’i them unë disa.

Një dyqan që shet këpucë ndodhet në rrugën e “Elbasanit“. Aty ti mund të gjesh jo vetëm këpucë për të dalë, por edhe atlete dhe kambale për hiking me çmime nga 1 mijë deri në 3 mijë lekë.

Po me të njëjtin çmim mund të gjesh edhe çanta fiks për hiking. Një dyqan që shet të përdorura në rrugën “Reshit Petrela” – te ish-Stacioni i Trenit – mund të të ndihmojë fiks për këtë punë.

Dyqane të tjera që shesin çanta dhe pajime me leverdi janë në rrugën e “Kavajës” – nga ana e ish-Parkut – dhe në rrugën “5 Maji” – në ish-Uzinën Dinamo.

Nëse këto dyqane nuk të zgjidhin punë, ke si mundësi edhe anën lindore të Unazës së Tiranës. Nga shkolla e Baletit e deri te Brryli ke një mori dyqanesh buzë rrugës, të cilat shesin rroba të përdorura, ose të reja, por me çmime të volitshme.

Më tej, një mundësi të vërtetë mund të gjesh edhe nga vetë dyqanet e markave të njohura nëpër qendrat tregtare. Sigurisht në kohën e uljeve të mëdha. Dyqane si Intersport apo Adidas bëjnë skonto reale deri në 70%. E mira është që nëse je tip i zellshëm për këto punë, të presësh pikërisht këto periudha – dhjetor/janar – kur dhe çmimet ulen ndjeshëm.

Ndërkohë mund të bësh edhe si puna e Saimir Kalbajt – guidë fantastike për Alpet – që falë intuitës dhe aftësive të tija ka kthyer një degë peme në një shkop të përkryer “hiking”-u.

13872703_1245898808802207_7773035716307565568_n.jpg

Këshilla! Si të shmangim dehidratimin në hiking

Kur merresh me bjeshktari (#hiking) një nga problemet më thelbësore, që mund të të ndikojë për keq gjithë shtegtimin, është dehidratimi*. Shpesh në disa nga shtegtimet e mia më ka ndodhur që jam kapluar nga momente këputjeje, dobësie, etjeje të madhe dhe e vetmja gjë që kërkoja ishte pushimi. Si fillim duhet pasur parasysh se kur je në grup, pushimin nuk mund ta diktojë vetëm njëri dhe kurrësesi nuk mund të bëhesh pengesë për ritmin e përgjithshëm të ecjes, për këtë ja katër-pesë këshilla për t’i pasur parasysh në mënyrë që simptomat e dehidratimit të të rrijnë larg:

Rikupero lëngjet e humbura: Kur jemi në gjum, zakonisht humbasim 500-600 gram nga pesha jonë, kjo për shkak të djersitjes dhe proceseve të tjera fiziologjike që ndodhin teksa trupi është në gjendje të fjetur. Kështu për të rikuperuar lëngjet dhe kripërat e humbura, përpara se të nisesh për në guidë mund të pish diçka më pak se një shishe të vogël ujë (rreth 0.3-0.4l) ose çaj të ftohtë.

Pi shpesh nga një gllënkë ujë: Sigurisht kur nisim aventurat tona, çdokush ka një konstrukt dhe sjellje të ndryshme fiziologjike, ashtu sikurse ka bjeshkëtarë (#hikers) që ecin për 2-3 orë pa pirë as dhe një gllënkë, ka dhe të tjerë që s’ia dalin dot pa mbushur as 60 minuta. Për këtë s’ka asgjë për t’u intimiduar dhe këshilla ideale është që të mos e rëndosh trupin me sasi të mëdha lëngjesh por të fiksosh intervale të shpeshta. 3-4 gllënka uji/lëng frutash çdo 20 minuta do të të mbajë të fortë deri në majë!

Uji i malit, të freskon dhe pihet: Shpesh ndodh që të të mbarojë uji. Njerëz jemi, nuk mund t’i llogarisim të gjitha! Por nëse shtegtimi është në ndonjë mal, e sigurt është se ndonjë burim uji do të të dalë përpara. Në të shumtat e rasteve burimet që janë të rrjedhshme dhe që dalin/kalojnë nëpër shkëmbinj, janë të pijshëm. Në këto burime mund të rimbushësh shishen dhe pse jo të freskohesh duke ulur ndjeshëm nivelin e djersitjes. Kujdes! Nëse uji nuk është i rrjedhshëm dhe në të ka gjallesa (psh:larva bretkosash) mos pi!

Ushqehu me ndonjë gjë të shpejtë: Karbohidratet janë çelësi kryesor për të furnizuar këmbët me energji dhe ritëm. Thuhet se çdo gram karbohidrate mund të stimulojë deri në 3 gramë lëngje në sistemin tretës dhe për rrjedhojë të nxisë hidratimin e trupit. Kështu e këshillueshme është që në çdo pushim që mund të bësh me grupin të konsumosh ndonjë gjë të shpejtë: fruta; biskota; çokollata apo ndonjë ushqim të lehtë. Shmang në mënyrë kategorike të ushqehesh rëndë në pushime, kjo pasi do të të bëjë dëm dhe do të të shkaktojë dhembje/sforcim të aparatit tretës ndërsa je në ecje!

Mos i neglizho shenjat: Dhembjet e kokës, marramendjet apo vështirësitë në të përqendruarit janë simptoma të dehidratimit. Ilaçi më i mirë është: pushimi, ushqimi dhe pirja e lëngjeve. Ndjesitë e ankthit, pulset e shpeshta apo edhe të dobëta të rrahjeve të zemrës mund të jenë gjithashtu shenja të dehidratimit. Po kështu edhe lëkura e thatë, dhe trashja e pështymës janë shenja që nuk duhen neglizhuar pasi nëse shoqërohen me të gjitha simptomat që thamë, tregojnë për dehidratim serioz. Nëse po vuan ndjesi të tilla teksa po shtegton me miqt e tu, dhe gjërat nuk po shkojnë drejt përmirësimit, mos vazhdo më tej! Ndalu! Pusho! Ndërprite udhëtimin! Në shtëpi/apo kamp mundohu të pushosh, konsumo një vakt të ngrohtë dhe përpiqu të rifitosh sa më shumë lëngje!

Asgjë nuk duhet të na i prishë humorin, dëshirën dhe ndjesitë që na ofron një shtegtim në natyrë, prandaj këshillat më lart janë për t’i paraprirë çdo lloj situate.


*Doktoriim.com//Dehidratimi është humbje e tepruar e lëngjeve të trupit. Trupi ka nevojë për një sasi të caktuar lëngjesh, për të ruajtur të gjitha sistemet fiziologjike të tij.